Relacja ze spotkania z Beatą Biel - ekspertką Google News Lab

Żyjemy w czasach plagi fake’owych newsów. Coraz częściej dziennikarzom padają ich ofiarą. Jak się przed nimi ustrzec

Beata Biel, ekspertka ds. szkolenia mediów Google News Lab, na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii prezentowała narzędzia ułatwiające weryfikację treści w Internecie

Najlepszym a zarazem najbardziej zawodnym narzędziem dziennikarza do odsiewania plew od ziarna jest jego mózg. Jak każde narzędzie wymaga on osobnych ćwiczeń. W celu zdobycia specjalistycznej wiedzy i trenowania swojego umysłu warto odwiedzić stronę internetową First Draft News. Jest to portal internetowy zajmujący się promowaniem dobrych praktyk w internetowym dziennikarstwie. Oprócz bazy wiedzy na stronie internetowej znajduje się gra, która sprawdza umiejętności pozwalające zweryfikować treści w Internecie.

Przykładem braku weryfikacji materiałów były publikacje związane z nieudanym puczem wojskowym w Turcji. Świat obiegło kilkanaście fotografii, które miały ilustrować wydarzenia w Ankarze i Stambule. Gdy emocje opadły, okazało się, że co najmniej kilka z nich przedstawiało wydarzenia z innych części świata, jak te np. z Arabskiej Wiosny w Egipcie.

Można uniknąć podobnych medialnych wpadek. Przed wrzuceniem zdjęcia do Internetu niezbędne jest zachowanie zimnej krwi, zwłaszcza podczas pracy w newsroomie. Media często wykorzystują zdjęcia opublikowane w serwisach społecznościowych. Szczególnie wtedy niezbędne jest sprawdzenie autentyczności fotografii. Przy podstawowej weryfikacji należy zwracać uwagę na detale, np.: architekturę, ubiory osób. Warto szukać cech charakterystycznych dla danego regionu: tablic rejestracyjnych samochodów, witryn sklepowych i innych znaków szczególnych wskazujących na miasto, państwo.

Do weryfikacji zdjęć i wideo mogą posłużyć następujące narzędzia:

  • RevEye - nakładka na Chrome, pozwalająca na sprawdzanie na jakich stronach i kiedy zostały zamieszczone zdjęcia (sprawdza m.in. Google, Bing, Yandex, Baidu).
  • Jeffrey’s Exif Viewer- nakładka na Chrome do sprawdzania metadanych zdjęć (po instalacji, wystarczy kliknąć prawym przyciskiem myszki na zdjęcie i rozpocznie się
  • http://www.izitru.com- strona internetowa do sprawdzania czy zdjęcie zostało zmodyfikowane.
  • - jak wyżej.
  • Youtube Data Viewer - pozwala zweryfikować dokładny czas zamieszczenia filmu w Youtube, a także poprzez stopklatki - dotychczasowe opublikowanie filmu w Internecie (nie daje jednak stuprocentowej pewności czy na pewno nie znalazł się w sieci).
  • Weryfikowanie miejsca - oprócz Google Street View i Google Earth, warto również sprawdzić rosyjski YandexBaidu (niektóre chińskie miasta; uwaga - funkcjonalność tylko z użyciem chińskiego).
  • Narzędzia do wyszukiwania zdjęć według lokalizacji - Panoramio, Yomapic, Gramfeed.
  • Wolfram Alpha- wielofunkcyjne narzędzie, m.in. do weryfikowania pogody w wybranych miejscach.
  • Suncalc- weryfikacja padania promieni słonecznych o różnych porach dnia.

Coraz więcej redakcji wdraża standardy przy weryfikacji treści z Internetu. Za przykład mogą posłużyć:

Kilka narzędzi przydatnych do weryfikacji informacji oraz dziennikarskiego researchu:

  • Storyful Multisearch – nakładka na Google Chrome, po wpisaniu interesującej nas frazy, aplikacja przeszukuje media społecznościowe (Twitter, Facebook, YouTube Tumblr, itp)
  • Geo Search Tool – służy do weryfikowania lokalizacji wrzucenia wideo do sieci. Po wpisaniu lokalizacji do wyszukiwarki, mogą pojawić się wszystkie możliwe wideo, które są aktualnie wrzucane. Może być przydatne do wyszukiwania materiałów z terenów objętych konfliktami zbrojnymi, zamachami terrorystycznymi, itp..
  • FollowerWonk – służy do analizy obserwujących w serwisie Twitter. Posiada funkcję przeszukiwania biografii – może przydać się do wyszukiwania dziennikarzy.
  • TwitterAudit – sprawdzanie autentyczności osób obserwujących nas na Twitterze.
  • – przeszukuje media społecznościowe.
  • Facebook Graph – narzędzie do wyszukiwania wszystkich dostępnych i ukrytych informacji użytkowników na Facebook. 

Więcej przydatnych narzędzi można znaleźć w pliku *.pdf umieszczonym w załączniku pod artykułem.

Fotorelacja (Zdjęcia Brian Dam)

Więcej zdjęć - zdjęcia 360 dostępne tutaj: https://goo.gl/photos/mrP3pQ6pNq4N3Xf56

Relację przygotował Patryk Szczepaniak z Koła Naukowego Dziennikarstwa Śledczego.

 

Beata Biel (Fot. Ania Kowalska)

Ekspert Google News Lab, reportażystka i dokumentalistka telewizyjna, wydawca

Od listopada 2015 roku reprezentuje Google News Lab. Wcześniej przez kilkanaście lat pracowała jako dziennikarka i realizatorka telewizyjna. Związana była przede wszystkim z telewizją TVN, jako dziennikarz i wydawca w programach reporterskich. Jest autorką kilkudziesięciu reportaży telewizyjnych oraz filmów i cykli dokumentalnych, przede wszystkim o tematyce społecznej i śledczej. W wolnym czasie nadal realizuje programy dokumentalne. Laureatka nagrody Grand Press, stypendystka Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) w Waszyngtonie.

Załączniki:
Pobierz plik (Materiały GOOGLE.pdf)Materiały GOOGLE.pdf251 kB