dr hab. Agnieszka Helman-Ważny

Helman Wazny

Przynależność do katedry: Katedra Książki i Historii Mediów

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Dyżury: po uzgodnieniu e-mailem

Helman Wazny

Przynależność do katedry: Katedra Książki i Historii Mediów

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Dyżury: po uzgodnieniu e-mailem

Biogram

Bibliolog, historyk papieru, konserwator zabytków. W 2001 uzyskała stopień magistra sztuki w zakresie konserwacji i restauracji książki, grafiki i skóry zabytkowej oraz dyplom na Wydziale Konserwacji Dzieł Sztuki w Katedrze Konserwacji i Restauracji Starych Druków i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 2007 uzyskała stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o sztuce nadany uchwałą Rady Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Od 2015 adiunkt naukowy w Katedrze Książki i Historii Mediów na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego w ramach programu „SONATA BIS 4” finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Pracowała ze studentami i naukowcami w instytucjach badawczych, reprezentujących różne dyscypliny, środowiska naukowe i kulturowe w Europie, Azji i USA, m.in. w Universität Hamburg/Asien-Afrika-Institut w Niemczech; w University of Arizona, Tucson, AZ, USA; oraz Cornell University, Department of Anthropology, Ithaca NY, USA.

Autorka monografii, katalogów i artykułów naukowych, także kurator wystaw współpracujący z muzeami i bibliotekami, podejmująca w swojej pracy zagadnienia historii książki i papieru w Azji Środkowej i rejonie Himalajów, kultury materialnej Tybetu, kodykologii manuskryptów z Jedwabnego Szlaku i historii kolekcji tybetańskich książek w Polsce i na świecie. Autorka książek: Sztuka tybetańskich ksiąg klasztornych (2009), A Preliminary Report on the Wanli Kanjur Kept at the Jagiellonian Library, Kraków (2010, wspólnie z Markiem Mejorem i Thuptenem Chashabem), Archaeology of Tibetan Books (2014), Codicology, Paleography, and Orthography of Early Tibetan Documents: Methods and a Case Study (2016, wspólnie z Brandonem Dotsonem).

Zainteresowania badawcze

  • Historia książki w Azji Środkowej i rejonie Himalajów
  • Historia i produkcja papieru w Azji
  • Kultura materialna Tybetu
  • Historia kolekcji tybetańskich książek w Polsce i na świecie
  • Dziedzictwo kulturowe: badania i konserwacja zabytków na podłożu papierowym

Prowadzone przedmioty i zasady zaliczeń

Warsztaty konserwacji zbiorów na Podyplomowych Studiach Bibliotekoznawstwa

Celem zajęć jest zaprezentowanie wybranych zabytków kultury polskiej jakie zostały poddane procesowi konserwacji. Przedstawienie najnowszych technik konserwacji zabytków na papierze i działalności profilaktycznej prowadzonej przez ośrodki wyspecjalizowane. Poznanie norm obowiązujących w profilaktyce i konserwacji książki.

Dorobek naukowy

Monografie:

  1. Dotson, Brandon, Agnieszka Helman-Ważny: Codicology, Paleography, and Orthography of Early Tibetan Documents: Methods and a Case Study. Wiener Studien zur Tibetologie und Buddhismuskunde, (Vienna: Arbeitskreis für Tibetische und Buddhistische Studien, 2016).
  2. Helman-Ważny, Agnieszka: Archaeology of Tibetan Books, (Leiden: Brill, 2014), ISBN 978-90-04-27504-1 oraz ISBN 978-90-04-27505-8 (e-book).
  3. Mejor, Marek, Agnieszka Helman-Ważny, Thupten Kunga Chashab: A Preliminary Report on the Wanli Kanjur Kept at the Jagiellonian Library, Kraków. Studia Buddhica 1, (Warsaw: Research Centre of Buddhist Studies, Faculty of Oriental Studies, University of Warsaw, 2010), ISBN 978-83-903229-3-3.
  4. Helman-Ważny, Agnieszka: Sztuka tybetańskich ksiąg klasztornych, (Warszawa: TRIO Publications, 2009), ISBN 978-83-7436-187-3.

 

Artykuły recenzowane w czasopismach naukowych:

  1. Helman-Ważny, Agnieszka, Charles Ramble: “Tibetan documents in the archives of the Tantric Lamas of Tshognam in Mustang, Nepal: An interdisciplinary case study,” Revue d’Études Tibétaines, (Paris: CRCAO, forthcoming).
  2. Helman-Ważny, Agnieszka:“More than meets the eye: Fibre and Paper Analysis of the Chinese Manuscripts from the Silk Roads,” STAR: Science & Technology of Archaeological Research, Published online: 05 Aug 2016. DOI: 10.1080/20548923.2016.1207971
  3. Durkin-Meisterernst, Desmond, Michael Friedrich, Oliver Hahn, Agnieszka Helman-Ważny, Renate Nöller, and Simone-Christiane Raschmann: “Scientific methods for philological scholarship: Pigment and paper analyses in the field of manuscriptology,” Journal of Cultural Heritage, Published online 7 July 2015: doi:10.1016/j.culher.2015.06.004
  4. van Schaik, Sam, Agnieszka Helman-Ważny, Renate Nöller: “Writing, painting and sketching at Dunhuang: Assessing the materiality and function of early Tibetan manuscripts and ritual items,” Journal of Archaeological Science 53 (2015): 110–132.
  5. Helman-Ważny,Agnieszka, Liubov Kriakina, Alexander Zorin: “The First Tibetan Leaves Acquired by the St. Petersburg Academy of Sciences: Conservation Issues, Contents and Paper Analysis,” Written Monuments of the Orient 2, (Moscow: Vostochnaya literatura, 2015): 61–76.
  6. Helman-Ważny, Agnieszka, Sam van Schaik: “Witnesses for Tibetan Craftsmanship: Bringing Together Paper Analysis, Palaeography and Codicology in the Examination of the Earliest Tibetan Manuscripts,” Archaeometry 55.4 (2013): 707–41 (DOI: 10.1111/j.1475-4754.2012.00687.x).
  7. Helman-Ważny, Agnieszka:“The Tibetan Kanjur: Regional patterns and preliminary paper typology of manuscripts and xylographs,” Manuscript Cultures 5, (Hamburg: Centre for the Study of Manuscript Cultures, University of Hamburg, 2012/13): 76–86.
  8. Pakhoutova, Elena, Agnieszka Helman-Ważny: “Tools of Persuasion: The Art of Sacred Books,” Orientations Magazine 43.2 (2012): 124–129.
  9. Helman-Ważny, Agnieszka: “Recovering a Lost Literary Heritage: Preliminary Research on the Wanli Kanjur from Berlin," Journal of the International Association of Tibetan Studies 5 (2009), 27 pp. (http://www.thlib.org/collections/texts/jiats/#!jiats=/05/helmanwazny/).
  10. Helman-Ważny, Agnieszka: “Asian Paper in Works of Art: a Comparative Fiber Analysis,” Hand Papermaking 21.2 (2006): 3–9.
  11. Helman-Ważny, Agnieszka: “Tybetańskie złote manuskrypty w zbiorach polskich jako szczególna forma rękopisu,” Toruńskie studia o sztuce Orientu, t. 2 (2005): 181–191.
  12. Helman-Ważny, Agnieszka, Tomasz Ważny, Nam-Seok Cho and Tae-Ho Choi: “Scientific Evaluation of 16–19th Century Historic Paper Artifacts from Chungbuk National University Museum,” Journal of Conservation Science 16 (2004): 27–38.
  13. Helman-Ważny, Agnieszka, Nam-Seok Cho: “Hanji. Tradycyjne metody produkcji papieru w Korei i jego zastosowanie w dziełach sztuki, Toruńskie studia o sztuce Orientu, t. 1 (2004): 103–111.
  14. Helman-Ważny, Agnieszka: “The Diamond Sutra in the Collection of the Pomeranian Library of Szczecin in the Historical and Artistic Context of Buddhist Books from Central Asia,” Journal of Conservation-Restoration 14.3–4 (2003): 49–57. 
  15. Helman-Ważny, Agnieszka, Won-kyu Park: “Anatomical Characteristics and Trace Elements of Historical Papers and Cloth from Neunggasa Temple in Korea,” Journal of Conservation Science 10.1 (2001): 1–9.
  16. Helman-Ważny, Agnieszka: “Traditional Papermaking in Mountains of Central Asia.”  Conservator-Restorers’ Bulletin 12.2 (2001): 50–55.
  17. Ważny, Tomasz, Agnieszka Helman-Ważny: “Analiza dendrochronologiczna drewna ze studni w Bocheniu, stan. 16, gmina Łowicz [Dendrochronological analysis of the well in Bochen],” Archeologia Polski 46.1–2 (2001): 195–198.

 

Rozdziały w książkach (pracach zbiorowych):

  1. Helman-Ważny, Agnieszka:“The Choice of Materials in Early Tibetan Printed Books.” W: Tibetan Printing: Comparison, Continuities and Change, red. Hildegard Diemberger, Franz-Karl Ehrhard, Peter Kornicki, (Leiden; Boston: Brill, 2016. Series: Brill’s Tibetan Studies library; t. 39): 532–554.
  2. Helman-Ważny, Agnieszka: “Healing Artefacts: Tibetan Pharmacopeia from the Ethnographic Museum in Kraków.” W: Tibetan and Himalayan Healing: an Anthology for Anthony Aris, red. Charles Ramble, Ulrike Roesler, (Kathmandu: Vajra Books, 2015): 329–344.
  3. Helman-Ważny, Agnieszka: “Tibetan Paper and other Supports.” W: Buddha's Words. The Life of Books in Tibet and Beyond, pod red. Mark Elliot, Hildegard Diemberger, Michela Clemente, (Cambridge: Museum of Archaeology and Anthropology, 2014): 99–102.
  4. Helman-Ważny, Agnieszka:“Tibetan manuscripts: Between History and Science.” W: Manuscript Cultures: Mapping the Field, red. Jörg Quenzer, Dmitry Bondarev, Jan-Ulrich Sobisch, (Berlin: de Gruyter, 2014): 275–298.
  5. Helman-Ważny, Agnieszka, Mirosława Wojtczak: „Zbiór drzeworytów tybetańskich z Muzeum Okręgowego w Toruniu.” W: Mnisi i bóstwa na Dachu Świata. Katalog drzeworytów tybetańskich ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, red. Katarzyna Lewandowska, Agnieszka Helman-Ważny, Mirosława Wojtczak, Katarzyna Paczuska (Toruń: Muzeum Okręgowe w Toruniu, 2008): 10–15.

 

Katalogi wystaw:

  1. Pakhoutova, Elena, Agnieszka Helman-Ważny: Illuminated: The Art of Sacred Books, (New York: Rubin Museum of Art, 2012).
  2. Lewandowska, Katarzyna, Agnieszka Helman-Ważny, Mirosława Wojtczak, Katarzyna Paczuska (red.): Mnisi i bóstwa na Dachu Świata. Katalog drzeworytów tybetańskich ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, (Toruń: Muzeum Okręgowe w Toruniu, 2008). ISBN 978-83-60324-18-9.

 

Recenzowane publikacje w materiałach konferencyjnych:

  1. Helman-Ważny, Agnieszka: “Overview of Tibetan Paper and Papermaking: History, Raw Materials, Techniques and Fibre Analysis.” W: The proceeding of the conference on Tibetan Manuscript and Xylograph Tradition red. Orna Almogi, Hamburg Series for Indian and Tibetan Studies ed. by Harunaga Isaacson and Dorji Wangchuk, (Hamburg, forthcoming).
  2. Helman-Ważny, Agnieszka, Anna-Grethe Rischel, Claude Laroque: “Research program for the identification of Asian papers.” W: IPH Congress Book 20/2014: The Memory of Paper, red. Franco Mariani, (Fabriano: International Paper Historians Association and Museo della Carta, forthcoming).
  3. Helman-Ważny, Agnieszka, Józef Dąbrowski: “Hanji Paper. Unique technologies of ancient Korean craft.” W: Korea. Art and Artistic Relations with Europe, red. Agnieszka Kluczewska-Wójcik, (Warszawa: Polish Institute of World Art Studies,
  4. Helman-Ważny, Agnieszka: “Drukarstwo w Tybecie w służbie religii.” W: Bibliologia polityczna, red. Dariusz Kuźmina, (Warszawa: Wydawnictwo Bibliotekarzy Polskich, 2011): 34–42.
  5. Helman-Ważny, Agnieszka:“Historical, Art-Historical, and Natural Science Approaches to Dating Tibetan Books—Possibilities and Limitations.” W: Tibetan studies: an anthology. PIATS 2006: Tibetan Studies; proceedings of the eleventh seminar of the International Association for Tibetan Studies, Königswinter 2006, red. Saadet Arslan and Peter Schwieger, (Halle: International Institute for Tibetan and Buddhist Studies, 2010): 279–295.
  6. Helman-Ważny, Agnieszka:“Local papermaking, paper trade and book-culture promotion in Inner Asia.” W: IPH Congress Book 17/2008, red. Jan-Erik Levlin, (Stockholm: International Paper History Association, 2009): 173–186.
  7. Helman-Ważny, Agnieszka:“Tibetan manuscripts: scientific examination and conservation approaches.” W: Edinburgh Conference Papers 2006: Proceedings from the Fifth International Conference of the Institute of Paper Conservation and First International Conference of the Institute of Conservation, Book and Paper Group, red. Shulla Jaques, (London: Institute of Conservation ICON, 2007): 247–256.
  8. Helman-Ważny, Agnieszka: “Historical, art-historical, and natural science used for dating of Tibetan books - possibilities and limitations.” Book of abstracts from the 11th Seminar of the International Association for Tibetan Studies (IATS) held in Bonn-Königswinter, Germany, August 27th – September 2nd 2006, published on CD.
  9. Helman-Ważny, Agnieszka: “Tibetan manuscripts: scientific examination and conservation approaches.” Preprints of the IPC/ICON Conference held in Edinburgh, Scotland, (Edinburgh 2006).
  10. Helman-Ważny, Agnieszka, Mirosława Wojtczak: “The re-conservation of Tibetan woodcuts from the District Museum of Torun,” IPC/ICON Conference in Edinburgh Preprints, (Edinburgh 2006).
  11. Helman-Ważny, Agnieszka: “Tibetan Historic Manuscripts as a Source of Information on Past Papermaking in Inner Asia.” W: IPH Congress Book 15/2004 red. Bożena Schweizer-Makowska, Maciej Szymczyk, (Duszniki Zdrój: International Paper History Association, 2005): 27–37.
  12. Helman-Ważny, Agnieszka: “Recent research on historical paper components in East Asian art objects.” W: Scientific Research on the Pictorial Arts of Asia: Proceedings of the Second Forbes Symposium at the Freer Gallery of Art, red. Paul Jett, John Winter, and Blythe McCarthy, (London: Archetype Publications with the Freer Gallery of Art, 2005): 58 – 64.
  13. Helman-Ważny, Agnieszka, Tomasz Ważny, Tae-Ho Choi, Nam-Seok Cho: “Historic papers from Chungbuk National University Museum in South Korea – the first attempt to their scientific evaluation.” W: Proceedings of the 5th International Symposium on the New Horizon of Bioscience in the Field of Forest Products,Nam-Seok Cho, (Cheongju: Chungbuk National University,.
  14. Tomasz Ważny, Agnieszka Helman-Ważny: “Wood as a time capsule.” W: New Horizon of Bioscience in Forest Products Field red. Nam-Seok Cho, (Cheongju: Chungbuk National University, 2001): 26–33.
  15. Helman-Ważny, Agnieszka, Tae-Ho Choi, Nam-Seok Cho, Won-kyu Park: “Identification and characteristics of traditional papers as the first step of conservation treatment in Korea.” W: Symposium on the identification and characteristics of archaeological woods and traditional papers, red. Won-Kyu Park, (Cheongju: Chungbuk National University 2000): 8–17.

 

Inne

  1. Renate Nöller, Agnieszka Helman-Ważny:“The Materials of Turfan and Dunhuang Manuscripts: Analysis of Paper, Pigments and Dyes.” International Dunhuang Project News, Issue No. 41 (2013): 6–7.
  2. Helman-Ważny, Agnieszka:“A Preliminary Study of the Paper of the Diamond Sutra (Or.8210/P.2).”International Dunhuang Project News Issue No. 38 (2011–12): 6–7.
  3. Helman-Ważny, Agnieszka:“A Chronology of Tibetan Bookbinding.”International Dunhuang Project News Issue No. 29 (2007): 4–5.

Hobby

  • Podróżnictwo;
  • Czytelnictwo;
  • Kultura flamenco;
  • Muzyka rockowa;