O WYDARZENIU

Rok 2026 przynosi dwa jubileusze, które w sposób szczególny splatają dzieje polskiej bibliografii, bibliologii i informatologii oraz bibliotekoznawstwa. Mija dwieście lat od wydania Bibliograficznych ksiąg dwojga Joachima Lelewela, dzieła uznawanego za kamień węgielny nowoczesnej refleksji bibliograficznej, oraz siedemdziesiąt pięć lat od utworzenia przez Aleksandra Birkenmajera Katedry Bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Warszawskim – instytucji, która dała początek akademickiemu kształceniu kolejnych pokoleń bibliotekoznawców, badaczy książki i informacji, czytelników i użytkowników. Z szacunkiem dla tej bogatej tradycji i myślą o jej dalszym rozwoju zapraszamy Państwa do udziału w konferencji, która będzie wspólną celebracją naszej dyscypliny.

Konferencja naukowa „Od Lelewela przez Birkenmajera do dziś” odbędzie się 20–21 kwietnia 2026 r. w Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego. Wydarzenie poświęcone będzie zarówno historycznym fundamentom badań bibliograficznych i bibliologicznych, jak i współczesnym kierunkom rozwoju nauk o książce i informacji. Spotkanie stanie się przestrzenią do wymiany doświadczeń, prezentacji nowych ustaleń badawczych oraz dyskusji nad przyszłością naszej dyscypliny w kontekście przemian kulturowych, społecznych i technologicznych.

Serdecznie zapraszamy do udziału w obradach, panelach tematycznych i rozmowach, które — mamy nadzieję — przyczynią się do pogłębienia refleksji nad tradycją i przyszłością badań bibliologicznych i informatologicznych. Biorąc pod uwagę ich interdyscyplinarność, zachęcamy do przesyłania propozycji wystąpień, ukazujących zarówno perspektywę historyczną, jak i szersze ujęcia humanistyczne, społeczne czy technologiczne. Proponowana tematyka wystąpień obejmuje m.in.:
1. Społeczna historia i teraźniejszość książki
Ścieżka poświęcona przemianom praktyk czytelniczych, obiegów książki oraz społecznych funkcji piśmiennictwa. Otwiera przestrzeń do analiz relacjami między książką a użytkownikami, instytucjami kultury, rynkiem wydawniczym i codziennością. Zapraszamy do refleksji nad tym, jak książka — w różnych epokach i kontekstach — buduje wspólnoty, tożsamości i formy uczestnictwa w kulturze.
2. Tradycje i przyszłość bibliografii
Ścieżka obejmuje zarówno ujęcia historyczne, jak i współczesne wyzwania bibliograficzne. Od Lelewelowskich koncepcji porządkowania wiedzy po bibliografie cyfrowe, narzędzia automatycznej ekstrakcji informacji i nowe modele opisu źródeł. Zachęcamy do namysłu nad rolą bibliografii jako obszaru łączącego tradycję z innowacją oraz jako podstawy badań humanistycznych i nauk społecznych.
3. Biblioteki w czasach wielokryzysu
Ścieżka poświęcona wyzwaniom stojącym przed bibliotekami w kontekście kryzysów: ekonomicznych, politycznych, klimatycznych, społecznych i technologicznych. Interesują nas zarówno strategie adaptacji instytucjonalnej, jak i zmieniające się potrzeby społeczności. Zapraszamy do prezentacji badań i studiów przypadków dotyczących odporności, zrównoważonego rozwoju, usług bibliotecznych oraz roli bibliotek jako miejsc wrażliwości społecznej i wsparcia.
4. Nauka o informacji w świecie AI
W centrum zainteresowania znajdują się: automatyzacja procesów informacyjnych, ewolucja kompetencji informacyjnych, etyka danych, zmiany w badaniach naukowych oraz nowe modele komunikacji wiedzy. Zapraszamy do dyskusji nad rolą informatologii w świecie, w którym algorytmy współtworzą obieg informacji. Ścieżka koncentruje się na współczesnych przemianach informacyjnych, wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji.
5. Edukacja medialna
Ścieżka poświęcona jest zagadnieniom wiarygodności informacji, zjawiskom dezinformacji oraz rozwojowi kompetencji informacyjnych i medialnych. Zapraszamy do prezentacji badań nad mechanizmami powstawania i rozpowszechniania fałszywych treści (fake newsów) oraz nad strategiami krytycznej analizy przekazów. Interesują nas zarówno modele teoretyczne, jak i praktyki z zakresu edukacji medialnej, realizowane w bibliotekach różnych typów i innych instytucjach kultury oraz szkołach i uczelniach wyższych, a także rola nauki o informacji w budowaniu odporności społecznej na dezinformację.

Uczestnictwo:
- Prosimy o zgłaszanie wystąpień poprzez formularz rejestracyjny.
- Termin zgłoszeń: 20.01.2026 r. 20.02.2026 r. (termin przedłużony)
- Opłata konferencyjna wynosi 650 złotych.
- Dla członków Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich i Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej przewidujemy zniżkę w wysokości 50 złotych.

Wpłaty należy dokonać na konto Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i BIbliologii UW do 28 lutego 2026 roku
ul. Bednarska 2/4 00-310 Warszawa
06 1160 2202 0000 0003 0134 7686
Tytułem: Konferencja 75 lat "Imię i nazwisko"

Wybrane teksty wystąpień opublikowane zostaną w formie numerów specjalnych czasopism wydawanych przez WDIB UW: „Przegląd Biblioteczny” (70 pkt), „Zagadnienia Informacji Naukowej – Studia Informacyjne” (40 pkt), „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” (20 pkt, czasopismo indeksowane w Scopus).

Planowy program konferencji:
Dzień 1 – 20 kwietnia 2026 r.
9.00-10.00 – rejestracja uczestników
10.00-11.00 – przywitanie uczestników konferencji, rozpoczęcie obrad
11.00-11.45 – wystąpienie otwierające
11.45-12.15 – przerwa kawowa
12.15-13.15 – wystąpienia prezentujące dorobek Uniwersytetu Warszawskiego w zakresie badań bibliograficznych, bibliologicznych i informatologicznych
13.30-14.30 – dyskusja panelowa poświęcona przyszłości badań bibliograficznych, bibliologicznych i informatologicznych
14.30-15.30 – przerwa obiadowa
15.30-18.30 – sesja wystąpień nr 1
19.00-20.00 – uroczysta kolacja

Dzień 2 – 21 kwietnia 2026 r.
8.00-8.30 – rejestracja uczestników
8.30-11.30 – sesja wystąpień nr 2
11.00-12.00 – przerwa kawowa
12.00-15.00 – sesja wystąpień nr 3
15.00-16.00 – przerwa obiadowa
16.00-17.30 – sesja wystąpień nr 4
17.30-18.00 – zamknięcie obrad