Projekty badawcze

Na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW realizowane są aktualnie następujące projekty badawcze:

 

Tytuł: Dokumenty i materiały do dziejów Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa 1952–1975

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, moduł badawczy 1.1.
Numer projektu: 0070/NPRH3/H11/82/2014
Kierownik: prof. dr hab. Rafał Habielski
Okres realizacji: 08.07.2014 - 07.05.2019
Przyznana dotacja: 546.250 zł
Opis: Celem projektu jest wybór, opracowanie i edycja materiałów źródłowych ilustrujących charakter oraz znaczenie programu Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa (RWE) w sferze politycznej i kulturalnej w latach 1952–1975. Radio, działające początkowo pod nazwą Głos Wolnej Polski, rozpoczęło emisję z Monachium w maju 1952 roku, stając się w ciągu dwóch lat najważniejszą rozgłośnią zewnętrzną adresującą program do odbiorcy krajowego. Miarą skali jego oddziaływania była wielkość audytorium (po 1956 roku wskaźnik słuchalności wynosił ok. 30 proc. dla populacji powyżej 14 roku życia) oraz dyskredytująca akcja prowadzona wobec stacji przez władze Polski Ludowej. Projekt stanowi pierwsze opracowanie tego rodzaju w Polsce. Da ono podstawę do prowadzenia daleko bardziej wnikliwych, niż do tej pory, badań nad programem i znaczeniem RWE w pierwszym dwudziestopięcioleciu funkcjonowania Rozgłośni. Ramy chronologiczne projektu pokrywają się z okresem, kiedy to Rozgłośnią kierował Jan Nowak-Jeziorański, którego setna rocznica urodzin przypadła w 2014 roku.

 

Tytuł: Językowy savoir-vivre polski i niemiecki. Studium konfrontatywne

Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS 7, panel HS2
Numer projektu: UMO-2014/13/B/HS2/00658
Kierownik: prof. dr hab. Małgorzata Marcjanik
Okres realizacji: 12.03.2015 - 11.05.2018
Przyznana dotacja: 272.160 zł
Opis
: Celem badań jest porównanie polskiego i niemieckiego językowego systemu grzecznościowego nazywanego tu językowym savoir-vivre’em – z leksykalnego i pragmatyczno-językowego punktu widzenia. Jako jednostkę badaną przyjmuje się tzw. zwrot grzecznościowy, przez który rozumie się zarówno akt mowy o funkcji grzecznościowej – takiej jak powitanie, pożegnanie, przeproszenie, gratulacje – jak i formę adresatywną, tj. formę nazywającą adresata wypowiedzi. Porównanie systemu polskich zwrotów grzecznościowych z systemem niemieckim ma na celu odpowiedź na dwa pytania: czy różnią się one tylko pod względem formalnojęzykowym, czy też każdy z nich zawiera dodatkowo inny składnik aksjologiczny bądź odzwierciedla inny obraz świata, leżący u podstaw kwalifikacji tego, co w każdym z tych języków uznawane jest za zachowanie stosowne bądź niestosowne. Odpowiedź twierdząca na drugie pytanie ma charakter hipotezy badawczej, którą zgromadzenie i analiza materiału egzemplifikacyjnego pozwoli zweryfikować.

 

Tytuł: Kultura organizacyjna mediów publicznych w ekosystemach cyfrowych: ludzie, wartości i procesy

Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, konkurs SONATA 8, panel HS6
Numer projektu: UMO-2014/15/D/HS6/04883
Kierownik: dr hab. Michał Głowacki
Okres realizacji: 07.07.2015 - 06.03.2019
Przyznana dotacja: 254.684 zł
Opis
: Projekt stanowi interdyscyplinarne i pionierskie podejście do mediów publicznych z perspektywy kultury organizacyjnej w erze nowych mediów i technologii. Ma na celu zdiagnozowanie, w jakim stopniu kultury organizacyjne mediów publicznych w Europie i Ameryce Północnej różnią się od kultur najbardziej innowacyjnych firm medialnych świata (Facebook, YouTube, NetFlix, Amazon). Ekosystemy cyfrowe mediów, które charakteryzują się rosnącą rolą mediów społecznościowych i partycypacyjnych oraz zmianami w zachowaniach użytkowników mediów, wpływają na ewolucję tradycyjnych mediów elektronicznych, takich jak radio i telewizja. Media publiczne w Europie, które powstały w ubiegłym stuleciu w celu realizacji misji i zobowiązań programowych wobec obywateli, znajdują się w kryzysie. Wyzwania z tym związane dotyczą zarówno tworzenia nowych relacji z coraz bardziej aktywną publicznością, jak i zmian w modelu organizacyjnym opartym na strukturach hierarchicznych i zarządzaniu odgórnym. Hipoteza badawcza zakłada, że media publiczne nie są w pełni przygotowane na zmiany dokonujące się na rynku medialnym. Adaptacja do ekosystemów cyfrowych zależy od kultury organizacyjnej.

 

Tytuł: Własność literacka i prawo autorskie na ziemiach polskich w dobie Konwencji Berneńskiej

Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS 8, panel HS2
Numer projektu: UMO-2014/15/B/HS2/00082
Kierownik: dr Teresa Święćkowska
Okres realizacji: 17.07.2015 - 16.07.2018
Przyznana dotacja: 103.912 zł
Opis
: Celem projektu jest zbadanie jak rozumiano i realizowano prawa pisarzy polskich w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku. Badanie opiera się na analizie dokumentów dotyczących relacji wydawców z autorami, głównie korespondencji, wspomnień, artykułów z prasy i czasopism. Planowanym rezultatem projektu jest przedstawienie polskiej historii prawa autorskiego z perspektywy studiów bibliologicznych.

 

Tytuł: Manuskrypty z jaskiń Mardzong w Nepalu: Analiza kolekcji, badania papieru i datowanie

Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, konkurs SONATA BIS 4
Numer projektu: UMO-2014/14/E/HS3/00770
Kierownik: dr hab. Agnieszka Ilona Helman-Ważny
Okres realizacji: 02.06.2015 - 01.10.2018
Przyznana dotacja: 829.028 zł
Opis: Projekt ma na celu identyfikację, datowanie i zabezpieczenie odkrytej w 2008 r. kolekcji rękopisów tybetańskich w kompleksie jaskiń Mardzong, na południe od Lo Monthang, w Mustangu położonym w północno-zachodnim Nepalu. Ta wyjątkowa kolekcja zawiera szacunkowo 25 000 rękopiśmiennych kart zidentyfikowanych przez tybetologa Charlesa Ramble, jako należące do stu różnych dzieł datowanych od XII do XX w. Większość z tych kart nie posiada kolofonów, co nie pozwala na ich identyfikację w oparciu o tekst. Manuskrypty są obecnie przechowywane w małym muzeum w kompleksie klasztoru Chöde w Lo Monthang. Niniejszy projekt zakłada zastosowanie dostępnych technik analitycznych w celu datowania, określenia miejsc pochodzenia, jak również dokumentacji rękopisów.

 

 

Dotacje na utrzymanie specjalnych urządzeń badawczych (SPUB)

Tytuł: Eyetracker X2-60 Compact + oprogramowanie TOBII Studio 3.2. oraz Mobile Device Solution 2

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: dr hab. Tomasz Gackowski
Okres realizacji: lata 2017 - 2019
Przyznana dotacja: 416.100 zł
Opis: W ramach struktur WDIB istnieje Laboratorium Badań Medioznawczych – innowacyjna placówka naukowo-badawcza, w której realizowane są zaawansowane badania przekazów medialnych, nadawców oraz odbiorców komunikacji społecznej. Wyposażenie jednostki w najnowocześniejsze urządzenia badawcze i technologie (m.in. okulograf, serwer z dwoma ośmiordzeniowymi procesorami, superszybki dostęp do internetu, aparatura do rejestrowania kilkunastu kanałów radiowych i telewizyjnych w czasie rzeczywistym, specjalistyczne oprogramowania) umożliwia inicjowanie i prowadzenie wieloaspektowych projektów badawczych, które odpowiadają na klasyczne – za Haroldem Lasswellem (ojcem międzynarodowego medioznawstwa) – pytania: Kto komunikuje? Co komunikuje? Jak komunikuje? Do kogo komunikuje? Z jakim skutkiem komunikuje? Posiadany eyetracker to najnowsze urządzenie tego typu na rynku. Dotychczas w nieznacznym stopniu wykorzystywane było przez badaczy z Polski (niemal wyłącznie anglojęzyczne opracowania na temat obsługi urządzenia i prowadzonych z jego użyciem badań). Laboratorium Badań Medioznawczych ma dzięki temu szansę stać się unikatową, wiodącą jednostką naukowo-badawczą w zakresie badań nad komunikacją społeczną (w jej różnych, interdyscyplinarnych aspektach) nie tylko w kraju, ale również w Europie Środkowo-Wschodniej.

 

Tytuł: Aparatura do zautomatyzowanego monitoringu i analizy radia oraz telewizji

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: dr hab. Tomasz Gackowski
Okres realizacji: lata 2017 - 2019
Przyznana dotacja: 558.900 zł
Opis: Posiadany sprzęt do rejestracji (przechwytywania streamowanych paczek danych 24h/7dni w tygodniu) aktywności kanałów radiowych i telewizyjnych (kilkanaście kanałów, wszystkie publiczne radiowe i największe komercyjne stacje radiowe, a także duże anteny telewizyjne TVP oraz TVP Info, a także komercyjna i społeczna konkurencja publicznego kanału newsowego, a więc TVN24, Polsat News, TV Republika, Superstacja i TV Trwam) to najnowsze rozwiązanie dostępne na rynku (używane przez stacje radiowe i telewizyjne oraz regulatorów rynku medialnego na całym świecie). Należy podkreślić, iż Laboratorium Badań Medioznawczych jest jedynym posiadaczem tego typu aparatury oraz oprogramowania pozwalającego swobodnie nawigować po zarejestrowanych terabajtach danych, które mogą być w bardzo łatwy sposób wizualizowane i prezentowane, także online – poprzez zdalne dostępy dla badaczy z całej Polski, którzy nie tylko przybywają do LBM UW na kwerendy, ale także je realizują zdalnie.

 

Tytuł: Aparatura do zautomatyzowanego monitoringu i analizy internetu (web crawling)

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: dr hab. Tomasz Gackowski
Okres realizacji: lata 2017 - 2019
Przyznana dotacja: 576.000 zł
Opis: Posiadany sprzęt do zautomatyzowanego monitoringu i analizy internetu (web crawling) to jedno z najnowszych rozwiązań dostępnych na rynku, posiadanych – co istotne – na własność przez LBM UW (nie na licencji, ale na własność – kod został w znacznej mierze opracowany przez pracowników i współpracowników LBM UW). Należy podkreślić, iż Laboratorium Badań Medioznawczych jest jedynym posiadaczem tego typu aparatury oraz oprogramowania pozwalającego swobodnie nawigować po niezliczonej liczbie stron, witryn i portali, w sposób automatyczny lub półautomatyczny agregować stamtąd treści pisane.

 

Tytuł: Studio CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing) - 15 stanowisk

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: dr hab. Tomasz Gackowski
Okres realizacji: lata 2017 - 2019
Przyznana dotacja: 558.900 zł
Opis: Posiadany sprzęt do przeprowadzania profesjonalnych sondaży na ogólnopolskich, rekostruowanych próbach badawczych za pomocą technologii CATI (wywiad telefoniczny wspomagany komputerem) (wspartej systemem RDD – Random Digital Dialing – losowo wybierane numery + integracja zakupywanych baz numerów) pozwala Laboratorium Badań Medioznawczych być jedynym akademickim ośrodkiem w Polsce posiadającym taki sprzęt. Dzięki posiadanemu studiu CATI (małej sondażowni 15 stanowiskowej) jesteśmy w stanie przeprowadzić w ciągu 2–4 dni dowolny sondaż na zadany temat na próbie nawet 2000 respondentów. Informacje te następnie są poddawane ważeniu zgodnie z danymi z baz GUS i MSWiA. Najlepszym tego przykładem jest ostatni sondaż o tym, co Polacy sądzą na temat konfliktu na Ukrainie – kogo uważają za odpowiedzialnego za ten konflikt, czy uważają, że polskie media (generalnie) wiarygodnie relacjonują wydarzenia na Ukrainie, wreszcie ile – ich zdaniem – ten konflikt może jeszcze potrwać. Na koniec każdej rozmowy przeszkolony ankieter uzyskiwał metrykalne informacje na temat respondenta. Dzięki takiej działalności naukowo-badawczej (triangulacji różnych metod i filozofii badawczych) Laboratorium Badań Medioznawczych ma więc szansę stać się unikatową, wiodącą jednostką naukowo-badawczą w zakresie badań nad komunikacją społeczną (w jej różnych, interdyscyplinarnych aspektach) nie tylko w kraju, ale również w Europie Środkowo-Wschodniej.

 

Tytuł: Polonijna Biblioteka Cyfrowa

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: prof. dr hab. Dariusz Kuźmina
Okres realizacji: lata 2017 - 2019
Przyznana dotacja: 450.000 zł
Opis: Na WDIB istnieje Polonijna Biblioteka Cyfrowa (dalej PBC), która powstała w 2012 r. jako współczesne narzędzie komunikacyjne w budowaniu współpracy międzynarodowej pomiędzy badaczami poza granicami Rzeczypospolitej, podejmującymi tematy związane z Polonią lub emigracją. Drugim ważnym zadaniem PBC jest zabezpieczenie przed zniszczeniem polskich zbiorów znajdujących się poza granicami kraju. Wiele archiwów nie chroni poloników w odpowiedni sposób, oddając pierwszeństwo podczas prac konserwacyjnych zbiorom wytworzonym we własnym kręgu kulturowym. Przykładowo archiwum prof. Józefa Obrębskiego, odnalezione w USA (Amherst), znajdowało się w źle zabezpieczonych teczkach archiwalnych i ulegało zniszczeniu ze względu na kwaśność papieru. Badania prowadzone przez prof. Obrębskiego są jedynymi jakie dotyczyły ludności Jamajki i zostały przeprowadzone po II wojnie światowej. Dzięki digitalizacji ich efektów posiadamy rezultaty badań w formie elektronicznej i w powszechnym obiegu naukowym. Biblioteki cyfrowe i wirtualne muzea stanowią aktualnie bardzo użyteczny element w pozyskiwaniu rzetelnej wiedzy, dają możliwość darmowego dostępu do materiałów, książek i czasopism, pozwalając badaczom na samodzielną ocenę poszczególnych dzieł i materiałów archiwalnych. Zasoby biblioteki cyfrowej stanowią przede wszystkim unikatowe egzemplarze prasy emigracyjnej wydawanej poza granicami Polski. Dobór digitalizowanych materiałów jest ustalany przede wszystkim w odniesieniu do narodowego zasobu biblioteczno-archiwalnego, przykładem może być "Orzeł Biały", którego niewielka część znajdowała się w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych a dzięki działalności PBC, badacze otrzymali kompletny zestaw wszystkich wydań tego pisma. Digitalizacją obejmujemy te tytuły, których nie ma w polskich zasobach lub są niekompletne, co podkreśla unikatowość zbiorów cyfrowych. Biblioteka zgromadziła od 2012 r. około 6.000 tytułów, a statystyka pobrań ze zbiorów Polonijnej Biblioteki Cyfrowej wskazuje, iż średnio miesięcznie korzysta z niej około 4000 badaczy. Dzięki współpracy Polonijnej Biblioteki Cyfrowej z Federacją Bibliotek Cyfrowych w Polsce, która jest członkiem największej biblioteki cyfrowej w Europie – Europeany, zbiory umieszczone w bibliotece polonijnej są dostępne także dla badaczy na całym świecie. 

 

Tytuł: Laboratorium Badań Telewizyjnych i Filmowych

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik: dr Monika Kożdoń-Dębecka
Okres realizacji: lata 2018 - 2020
Przyznana dotacja:
Opis:

 

Dotacja na zadania z zakresu działalności upowszechniającej naukę (DUN)

Tytuł: Podniesienie poziomu naukowego oraz poziomu umiędzynarodowienia czasopisma naukowego "Studia Medioznawcze"

Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Kierownik:
Okres realizacji: lata 2018 - 2019
Przyznana dotacja: 171.380 zł
Opis: Pierwotną wersję kwartalnika „Studia Medioznawcze” stanowi wersja elektroniczna, dostępna poprzez samodzielne domeny www.studiamedioznawcze.pl oraz www.mediastudies.eu. Strona internetowa czasopisma dostępna jest w wersji dwujęzycznej – polskiej i angielskiej. Pełna zawartość czasopisma, również w odniesieniu do wszystkich wydań archiwalnych, dostępna jest poprzez wskazane strony internetowe na zasadach otwartego dostępu. Autorzy zawierają z Wydawcą umowę licencyjną, określającą szczegółowe warunki publikacji tekstu na łamach „Studiów Medioznawczych” na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 (znanej również jako CC-BY). W procedurze recenzowania (double blind review) biorą udział najwyższej klasy specjaliści w zakresie wielu subdyscyplin nauk o mediach, w tym o uznanej renomie międzynarodowej. Obecnie spośród nich 5 procent stanowią recenzenci o zagranicznej afiliacji. Wydawca wdrożył i realizuje zapory określające oryginalność publikacji oraz wykluczające zjawisko ghostwriting oraz ghost authorship.

 

 

WDIB wygrał przetarg ogłoszony przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (umowa nr 2/17/PN z dnia 03.07.2017 r.) na realizację projektu dotyczącego eksploracji źródeł danych na temat działalności B+R+I (big data).