Sztuczna inteligencja przestała być na Uniwersytecie Warszawskim technologiczną ciekawostką. Stała się częścią akademickiej rzeczywistości. Dlatego koło naukowe AI Explorers działające przy Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW przygotowało raport „Studenci UW w trakcie rewolucji AI 2026”. Wynika z niego, że ponad sześćdziesiąt procent studentów regularnie wykorzystuje narzędzia oparte na AI. Ich rosnąca popularność nie oznacza jednak braku umiejętności krytycznego myślenia. Większość badanych deklaruje, że napotyka na przeszkody, które negatywnie pływają na użytkowanie AI. Tym samym badanie pokazuje, że studenci chętnie eksperymentują z nowymi rozwiązaniami, ale jednocześnie dostrzegają ich ograniczenia, związane z nimi ryzyka oraz możliwe konsekwencje dla procesu kształcenia i przyszłości rynku pracy.

Od dezinformacji po kryzys na rynku pracy

Prawie połowa badanych patrzy na kierunek rozwoju sztucznej inteligencji z wyraźnym niepokojem. Wbrew pozorom najpopularniejsza obawa wcale nie dotyczy samych studiów, lecz bezpieczeństwa informacji. Aż osiemdziesiąt trzy procent badanych wskazuje na zagrożenie masową dezinformacją i fabrykowaniem materiałów typu deepfake. Ponad siedemdziesiąt dwa procent respondentów niepokoi się o prywatność i wycieki danych osobowych, a niemal sześćdziesiąt procent podnosi kwestie uzależnienia społeczeństwa od technologii.

Lęk przed automatyzacją ma jednak bardzo konkretne, wydziałowe oblicze. Badanie ujawnia dramatyczne pęknięcie między dziedzinami nauk ścisłych oraz humanistycznych. Podczas gdy w przypadku kierunków ścisłych zaledwie dwa procent studentów obawia się, że algorytmy zabiorą im pracę, wśród humanistów ten wskaźnik rośnie aż do trzydziestu procent. W codziennej pracy naukowej głównym hamulcem pozostaje natomiast ograniczona wiarygodność samych narzędzi. Aż osiemdziesiąt procent studentów wymienia tak zwane halucynacje AI, czyli bezbłędnie brzmiące, lecz całkowicie zmyślone fakty i cytaty, jako podstawową przeszkodę w korzystaniu z technologii.

Jasne zasady zamiast akademickiej szarej strefy

Głównym wnioskiem płynącym z opracowania jest pilna potrzeba likwidacji akademickiej szarej strefy. Udawanie, że sztuczna inteligencja nie istnieje, lub nakładanie prostych zakazów nie przynosi rezultatów. Studenci deklarują wprost, że nie szukają sposobów na oszukiwanie, lecz oczekują od uczelni przejrzystych reguł i chcą wiedzieć, gdzie kończy się dozwolone wsparcie, a zaczyna naruszenie etyki.

Autorzy raportu proponują konkretny plan zmian dla kadry oraz władz uczelni. Kluczowa staje się reforma tego jak wyglądają zadania zaliczeniowe. Jednym ze sposobów jest odejście od tradycyjnych esejów na rzecz prac odpornych na generowanie przez boty, opartych na analizie procesu dochodzenia do wniosków, obronie ustnej lub analizie unikalnych danych lokalnych. Wykładowcy są zachęcani do wykorzystania sztucznej inteligencji jako partnera do dyskusji na zajęciach, na przykład poprzez zadanie studentom krytycznego podważenia argumentów wygenerowanych przez model. Z kolei od władz uniwersytetu oczekuje się stworzenia centralnej bazy wiedzy, prowadzenia szkoleń z weryfikacji źródeł oraz zapewnienia równego dostępu do bezpiecznych narzędzi klasy premium.

Podsumowanie badania

Pobierz raport i dołącz do dyskusji

Zaprezentowany dokument to nie tylko zbiór statystyk, ale przede wszystkim punkt wyjścia do dojrzałej rozmowy o przyszłości dyplomu Uniwersytetu Warszawskiego. Raport powstał na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego przez Koło Naukowe AI Explorers na grupie studentów i studentek reprezentujących różne dziedziny naukowe. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami oraz rekomendacjami.

Chcielibyśmy również poznać Państwa opinię na temat wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie dydaktycznym. Zachęcamy do dzielenia się swoimi przemyśleniami w wiadomościach kierowanych bezpośrednio do autorów badania z Koła Naukowego AI Explorers za pośrednictwem formularza kontaktowego dostępnego na stronie www.aiexplorers.wdib.uw.edu.pl.