Trzy nagrody w tegorocznej edycji Pióra Nadziei Amnesty International 

Do 26 stycznia trwa nabór zgłoszeń do nagrody przyznawanej przez Amnesty International za działalność medialną, która przyczyniła się do pozytywnej zmiany na rzecz praw człowieka. Z okazji 35-lecia działalności organizacji w Polsce, poza Piórem Nadziei 2024, wręczone zostaną też nagrody publiczności oraz nagroda specjalna. 

Pióro Nadziei to wyróżnienie dla osób, które swoją pracą medialną w minionym roku sprawiły, że temat praw człowieka był obecny w przestrzeni publicznej. Amnesty International przyznaje je od 2002 r., by docenić wysiłek, rzetelność i staranność, a także nowatorskie podejście do przedstawianych tematów i historii. Co istotne, szanse na nagrodę mają wszystkie osoby krzewiące ideę praw człowieka niezależnie od rodzaju medium, w jakim publikują swoje treści (tradycyjne, nowoczesne, literatura, film, rysunek i inne). 

Jest to nagroda szczególna, bo przyznajemy ją naszym największym sojusznikom, czyli ludziom mediów. Ludziom, którzy na tym wspólnym froncie razem z nami walczą, przez ostatnie lata walczyli i mamy nadzieję, że dalej będą walczyć o prawa człowieka. Mam głębokie przekonanie, że również dzięki tej współpracy w ostatnich latach udało się bardzo wiele zrobić - mówi dyrektorka Amnesty International Anna Błaszczak- Banasiak. 

W tym roku organizacja świętuje jubileusz 35-lecia działalności w Polsce. Dlatego oprócz Pióra Nadziei przyznawanego przez konkursowe jury, Amnesty International przyzna Nagrodę Specjalną: dla osoby, która w ostatnich 35 latach poprzez swoją działalność medialną w szczególny sposób przyczyniła się do promowania praw człowieka w Polsce. Nowością będzie także zaproszenie internautów do głosowania
w plebiscycie, który wyłoni zwycięzcę Nagrody Publiczności.

Zgłoszenia kandydatur do nagrody można przesyłać poprzez formularz internetowy do 26 stycznia 2025 r. Swoje propozycje (jedną lub kilka) mogą zgłosić osoby indywidualne, redakcje, organizacje pozarządowe lub firmy. Zgłoszenia powinny dotyczyć publikacji z roku 2024 (od 1 stycznia do 31 grudnia). Formularz jest dostępny tutaj.

Kolejnym etapem konkursu będzie ocena zgłoszeń pod względem formalnym i wybór 10 nominacji, którego dokona zespół ekspercki Amnesty International. Później rozpocznie się internetowe głosowanie oraz obrady jury konkursowego. Zwycięzców i zwyciężczynie poznamy podczas uroczystości wręczenia nagród 6 marca 2025 r. 

W zeszłym roku laureatką konkursu została Lena Khalid, znana ze swojej internetowej działalności jako „Polka na Pustyni”. W poprzednich latach nagrodę otrzymali m.in.: Wojciech Tochman, Justyna Kopińska, Paweł Cywiński, bracia Sekielscy, Anton Ambroziak, Jagoda Grondecka czy Agnieszka Jędrzejczyk. 

Więcej informacji o konkursie oraz jego regulamin można znaleźć na stronie Amnesty International.

W najnowszym artykule naukowym, autorstwa dr hab. Kamili Kamińskiej-Chełminiak z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawiono szczegółową analizę skomplikowanego systemu cenzury, który funkcjonował w Związku Radzieckim w latach 20. i 30. XX wieku. Badaczka przybliża czytelnikowi mechanizmy działania Gławlitu – głównego organu cenzury w ZSRR – oraz ukazuje jego integralny związek z szerszym systemem represji politycznych.

Prof. Kamińska-Chełminiak podkreśla, że cenzura radziecka to zjawisko o znacznie głębszych korzeniach niż powszechnie się uważa. System kontroli informacji zaczął kształtować się już w pierwszych latach po rewolucji październikowej, na długo przed formalnym ustanowieniem Gławlitu. Autorka zwraca uwagę na fakt, że w wyniku zniszczenia znacznej części archiwów Gławlitu, pełna rekonstrukcja historii tego organu jest utrudniona.

W swojej pracy, prof. Kamińska-Chełminiak prezentuje szeroki katalog tematów, które podlegały cenzurze. Oprócz oczywistych kwestii politycznych, zakres kontroli obejmował również wydarzenia społeczne, gospodarcze, a nawet informacje o katastrofach naturalnych. Autorka dowodzi, że cenzura była ściśle powiązana z innymi instytucjami, takimi jak partia komunistyczna i tajna policja.

Badania prof. Kamińskiej-Chełminiak wnoszą istotny wkład w rozwój wiedzy o historii ZSRR. Dzięki nim możemy lepiej zrozumieć, w jaki sposób władza kształtowała świadomość obywateli i ograniczyła wolność słowa. Praca ta jest również cennym źródłem informacji dla badaczy zajmujących się historią mediów i komunikacji.

Artykuł ukazał się w wysoko punktowanym czasopiśmie “Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”

Załączniki:

Publikacja

Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci wybitnych przedstawicieli polskiego bibliotekoznawstwa, prof. zw. dr. hab. Jacka Wojciechowskiego oraz prof. dr. hab. Zbigniewa Żmigrodzkiego, którzy odeszli od nas pod koniec 2024 roku.

Profesor Jacek Wojciechowski, emerytowany profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, był uznanym ekspertem w dziedzinie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Jego bogaty dorobek naukowy obejmował liczne artykuły i monografie, w tym takie jak "Czytelnictwo", "Praca z użytkownikiem w bibliotece", "Marketing w bibliotece" oraz "Biblioteki w nowym otoczeniu". Profesor Wojciechowski był również cenionym redaktorem, prowadząc przegląd piśmiennictwa zagranicznego w "Przeglądzie Bibliotecznym".

Profesor Zbigniew Żmigrodzki, wybitny bibliotekarz, nauczyciel akademicki, bibliotekoznawca oraz twórca literatury, pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy i literacki. Jego artykuły publicystyczne, felietony oraz książki, w tym redakcja zbioru "Bibliotekarstwo i Informacja naukowa", stanowiły istotny wkład w rozwój polskiej nauki bibliotekoznawstwa.

Śmierć profesorów Wojciechowskiego i Żmigrodzkiego to ogromna strata dla polskiej nauki, szczególnie dla społeczności bibliotekarzy i informatologów. Ich prace badawcze i działalność dydaktyczna miały fundamentalny wpływ na kształtowanie polskiego bibliotekarstwa.

W imieniu Dziekana Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, prof. dr. hab. Dariusza Kuźminy, Kolegium Dziekańskiego i Pracowników WDIB UW składamy rodzinom zmarłych najszczersze wyrazy współczucia.